Polen (tozcuq) allergiyası
Polen allergiyası bitki tozcuqlarına qarşı mövsümi reaksiyadır. Əlamətlər hər il eyni dövrdə təkrarlanır və ot qızdırması adı ilə də tanınır.
Polen (tozcuq) allergiyası nədir?
Polen bitkilərin çoxalma prosesində havaya yaydığı mikroskopik tozcuqlardır. Küləklə uzaq məsafələrə daşınır, tənəffüs yolları ilə orqanizmə daxil olur, dəriyə, saça və gözlərə yapışır. Allerqik insanlarda immun sistemi qıcıqlandıraraq burun və gözlərdə iltihaba səbəb olur. Mövsümi rinit və ya ot qızdırması adlanır. Ağac tozcuqları adətən erkən yazda, ot və taxıl tozcuqları yaz-yayda, alaq otları isə yayın sonu və payızda üstünlük təşkil edir. Bəzi xəstələrdə mövsümi astma ilə birlikdə gedir.
Əsas əlamətlər
- Mövsümlə əlaqəli, hər il təkrarlanan çoxsaylı asqırma
- Burun tutulması və burundan şəffaf axıntı
- Gözlərin qaşınması, qızarması, sulanması
- Damaqda və qulaqda qaşınma
- Bəzi xəstələrdə nəfəs darlığı və öskürək
Nə vaxt təcilidir?
Diaqnoz necə qoyulur?
Diaqnozda əlamətlərin mövsümlə əlaqəsi əsas ipucudur — şikayətlərin hər il eyni aylarda başlaması güclü göstəricidir. Hansı bitki qrupuna həssaslıq olduğunu dəqiqləşdirmək üçün həkim uyğun müayinələr təyin edə bilər. Nəticəyə əsasən mövsüm başlamazdan əvvəl planlı yanaşma qurmaq mümkündür.
Özünüz nə edə bilərsiniz?
- Tozcuq mövsümündə pəncərələri, xüsusən səhər saatlarında bağlı saxlayın
- Çöldən qayıdanda üzü və əlləri yuyun, paltarı dəyişin
- Çölə çıxarkən günəş eynəyi taxın — gözü qismən qoruyur
- Paltarı açıq havada qurutmayın — tozcuq yapışır
- Şikayətləriniz hər il təkrarlanırsa mövsümdən əvvəl həkiminizlə plan qurun
Bu tövsiyələr ümumi xarakter daşıyır və həkim müalicəsini əvəz etmir. Dərman qəbulu və ya dayandırılması ilə bağlı qərarı yalnız həkiminizlə birlikdə verin.
Tez-tez verilən suallar
Oral allergiya sindromu ilə əlaqəsi varmı?
Bəli. Bəzi polen allergiyası olanlarda müəyyən çiy meyvə-tərəvəz yeyəndə ağızda qaşınma yarana bilər — bu çarpaz reaksiya adlanır.
Şəhərdə yaşayıram, yenə də ola bilərmi?
Bəli. Tozcuqlar küləklə uzaq məsafələrə daşınır, şəhər mühitində də konsentrasiya kifayət qədər yüksək ola bilər.
Hər il eyni aylarda başlayır, bu nə deməkdir?
Bu, mövsümi allergiya üçün xarakterikdir və hansı bitki qrupunun rol oynadığı barədə həkiminizə mühüm ipucu verir.
İstifadə olunan mənbələr
Bu səhifə polen (tozcuq) allergiyası mövzusunda ümumi maarifləndirmə üçün hazırlanıb. Son yenilənmə: 2026-08-02.
Tibbi redaktə statusu: təsdiq gözlənilir. Reviewer adı və tarix yalnız real yoxlamadan sonra göstəriləcək.