Yay meyvələri və allerqik reaksiyalar
Çiyələk, qarpız, gilas və şaftalı — sevimli yay meyvələri bəzi insanlarda niyə reaksiya yaradır?
Yay aylarında allerqoloq qəbullarında meyvə ilə bağlı şikayətlər nəzərəçarpacaq dərəcədə artır. Çiyələk, qarpız, gilas, şaftalı və moruq — ən çox adı çəkilən məhsullardır. Reaksiya bəzən yalnız ağız ətrafında qaşınma ilə məhdudlanır, bəzən isə bütün bədənə yayılan səpki və ödemlə gedir.
Niyə məhz meyvə?
Bir neçə fərqli mexanizm var və onları ayırd etmək müalicə üçün vacibdir.
- Birbaşa qida allergiyası — immun sistem meyvənin zülalına reaksiya verir
- Oral allergiya sindromu — meyvə zülalı bitki tozcuğu zülalına oxşayır, immun sistem onları qarışdırır; əlamətlər adətən ağızla məhdudlanır
- Miqdar amili — bol miqdarda qəbul bəzi insanlarda reaksiyanı asanlaşdırır
- Qeyri-allerqik qıcıqlanma — bəzi meyvələrin turşuluğu dərini və selikli qişanı birbaşa qıcıqlandıra bilər
Ağızda qaşınma — nə deməkdir?
Çiy meyvə yeyəndə ağız ətrafında, dodaqda və dildə qaşınma və yanma hissi ən çox oral allergiya sindromuna işarə edir. Bu vəziyyətdə eyni meyvə bişmiş formada çox vaxt problem yaratmır, çünki rol oynayan zülallar istiyə davamsızdır. Bu detal həkimə diaqnoz üçün güclü ipucu verir.
Ağızdakı qaşınma boğazda sıxılma hissinə keçirsə, nəfəs çətinləşirsə və ya səpki bədənə yayılırsa bu artıq yüngül reaksiya deyil — təcili yardım lazımdır.
Praktik tövsiyələr
- Doğranmış meyvə-tərəvəzi uzun müddət saxlamayın — 1–2 gün ərzində istifadə edin
- Yeni meyvəni ilk dəfə az miqdarda sınayın
- Hansı meyvədən sonra hansı əlamətin olduğunu tarixlə birlikdə qeyd edin
- Meyvəni yaxşıca yuyun — səthdəki qalıqlar da qıcıqlandırıcı ola bilər
- Uşaqlarda reaksiya olubsa geniş pəhrizə keçməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşin
Bütün meyvələri kəsmək həll deyil. Geniş və uzunmüddətli pəhriz, xüsusən uşaqlarda, qidalanma çatışmazlığı riski yaradır. Hansı məhsulun həqiqətən problem olduğunu müəyyənləşdirmək daha düzgün yanaşmadır.
Əlaqəli səhifələr
Qeyd. Bu məqalə ümumi maarifləndirmə üçündür və həkim müayinəsini, diaqnozunu və ya müalicəsini əvəz etmir. Şikayətiniz varsa həkimə müraciət edin.